Do adekwatnego Nadleśnictwa i właściwej Gminy możemy zwrócić się z wnioskiem o podjęcie działań mających na celu ukrócenie problemu z hałasem i zniszczeniami od crossów i quadów w lasach. W tym artykule omówiliśmy jak to zrobić.
Jazda crossami i quadami po lasach jest jednoznacznie nielegalna. Nie ma znaczenia, czy odbywa się w lesie państwowym czy prywatnym (Ustawa o lasach w art. 29 odnosi się do „lasów” jako całości, niezależnie od formy własności). Z uwagi na dewastację roślinności leśnej i płoszenie zwierząt jest zawsze zakazana.
Niska skuteczność wykrywania sprawców crossowych i quadowych zniszczeń oraz hałasu w lasach, której świadomość ma większość z nas, jest frustrująca nie tylko dla ludzi zgłaszających te wykroczenia. Z bezpośrednich rozmów z policjantami w terenie wiemy, że także wielu z nich czuje złość i bezradność w sytuacjach, kiedy nie mają ani odpowiedniego sprzętu, ani wystarczającej liczby funkcjonariuszy w zespole, żeby móc szybko zidentyfikować i zatrzymać osoby dokonujące dewastacji.
Od obwiniania służb i wytykania im bierności sytuacja się nie poprawi, ale od wspólnego działania – owszem. Dlatego przygotowaliśmy ten artykuł omawiający jakie działania może podjąć każda zainteresowana osoba.
Czego potrzebują służby żeby działać skutecznie?
Crossów i quadów nie da się łapać na piechotę ani Kią. Bez odpowiedniej liczby funkcjonariuszy nie ma kto prowadzić obserwacji w terenie, aby przyłapać sprawców na gorącym uczynku lub zgromadzić dowody na notoryczne łamanie prawa przez konkretne osoby – a to częsty scenariusz. Fotopułapki kosztują, drony kosztują. Jedno i drugie znowuż ktoś musi obsługiwać, a za swoją pracę musi dostać zapłatę. Sedno sprowadza się więc do pieniędzy.
W budżecie gminnym mogą znaleźć się środki na tzw. celowy fundusz wsparcia Policji z określeniem na co konkretne pieniądze mają być przeznaczone (art. 13 ustawy o Policji). Mieszkańcy wręcz mają prawo wnioskować do Gminy o utworzenie takiej puli finansowej, jeśli naprawdę chcą doprowadzić do rozwiązania problemu. Lasy Państwowe, utrzymujące Straż Leśną, która ma na terenach leśnych takie same kompetencje jak Policja, także mogą wydawać środki na tzw. „zabezpieczenie infrastruktury niezbędnej do ochrony lasu”, czyli na przykład systemy monitoringu. Jednakże zarówno Gmina jak i Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych bądź konkretne nadleśnictwo po prostu muszą wiedzieć, że ludzie naprawdę chcą tych wydatków i skuteczniejszego działania, które z nich wyniknie. Oto co zrobić, żeby się dowiedziały.
Do kogo zgłaszamy?
NADLEŚNICTWO to właściciel oraz zarządca gruntu. Jego głównym celem jest ochrona biologiczna i techniczna lasu. Nadleśniczy dysponuje ograniczonymi środkami. Jeśli otrzymuje jedno zgłoszenie na rok, to nie ma uzasadnienia dla wydania środków na infrastrukturę do walki z crossami i quadami. Jeśli otrzymuje 20 zgłoszeń w miesiącu z jednego oddziału leśnego, ma twardy dowód w dokumentacji, by wystąpić o środki na zabezpieczenia terenowe.
GMINA to gospodarz społeczności, działa na podstawie nacisku społecznego. Im więcej pism od mieszkańców, tym bardziej temat „dzikiej jazdy” staje się punktem w budżecie lub planie pracy Straży Gminnej. Gmina może również wystąpić z oficjalnym pismem do Nadleśnictwa lub Policji o zwiększenie częstotliwości patroli w danym rejonie albo przekazać fundusze na wspomniane już wcześniej celowe wsparcie Policji lub Straży Gminnej.
Każde pismo wysłane do Nadleśnictwa lub Gminy zostanie zarejestrowane. Urzędnik ma obowiązek odpowiedzieć na każdy wniosek. Jeśli pisma nie przychodzą, Gmina nie ma podstaw aby przeznaczać środki na walkę z ludźmi, którzy dewastują lasy. Jest bardzo mało prawdopodobne, że zrobi to z własnej woli, ponieważ jest strukturą samorządową utworzoną po to, by reagować na potrzeby mieszkańców, a urzędnik nie może wydać złotówki, jeśli nie ma wniosku bądź analizy, które uzasadniałyby wydatek jako potrzebę społeczną. Dopóki więc nie ma potrzeb i wniosków, to nie ma reakcji.
Co napisać w piśmie, czego oczekiwać?
Czym bardziej konkretne i rzetelne będzie zgłoszenie, tym lepszy przyniesie rezultat. Pisma emocjonalne i oskarżycielskie zostawiamy w szufladzie. W ostatecznym rozrachunku znaczenie będą mieć te, które precyzyjnie omawiają problem i mogą stać się „podkładką” do wydatków i działań.
Pismo do Nadleśnictwa musi zawierać możliwie najdokładniejsze koordynaty miejsca, w którym dochodzi do dewastacji. Warto załączyć zrzut ekranu z mapy satelitarnej z zaznaczeniem obszaru, gdzie stale powracają crossy i quady, lub podać współrzędne. Trzeba opisać szkody w terenie (np. zniszczona ściółka, rozjechane ścieżki przyrodnicze) i warto załączyć zdjęcia zniszczeń. Nie jest konieczne fotografowanie sprawców w akcji – wystarczą zdjęcia ich „dokonań”. Wnioskować należy o patrole Straży Leśnej w problemowym terenie, montaż zabezpieczeń fizycznych (np. szlabanów) lub fotopułapek. Nadleśnictwo może te wydatki sfinansować z budżetu na ochronę mienia. Trzeba jasno zażądać odpowiedzi z informacją o planowanych działaniach. Nadleśnictwo zobowiązane jest odpowiedzieć bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie miesiąca od dnia otrzymania wniosku. Wynika to z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (Art. 237 § 1). Wymienienie tego przepisu w piśmie to dla urzędnika sygnał, że nadawca zna swoje prawa i nie pozwoli na zignorowanie sprawy.
WZÓR PISMA DO NADLEŚNICTWA (plik word do samodzielnego wypełnienia) znajduje się TUTAJ. (pobieranie automatyczne)
Pismo do Gminy ma na celu wykazanie uciążliwości dla mieszkańców i lokalnego środowiska. Tak samo jak w piśmie do Nadleśnictwa należy dokładnie określić miejsce, w którym problem występuje i szczegółowo go opisać, załączając zdjęcia. Żądając wdrożenia rozwiązań należy powołać się na porządek publiczny i bezpieczeństwo, ponieważ szaleńcze rajdy crossami nie tylko prowadzą do dewastacji przyrody i płoszenia zwierząt, ale generują całkowicie realne ryzyko śmiertelnego wypadku z udziałem pieszych spacerujących w lesie. Wnioskować zatem należy o wsparcie działań porządkowych lub – jeśli problem jest długotrwały – o uwzględnienie środków w budżecie na wsparcie Policji bądź Straży Gminnej. Wymagać (a nie usłużnie prosić) trzeba odpowiedzi dotyczącej tego, jakie kroki Gmina podejmie, aby zwiększyć bezpieczeństwo w zagrożonym rejonie i czy rozszerzy współpracę z innymi służbami.
Celem takiego pisma nie jest „zmuszenie do łapania sprawców”, ale wymuszenie na urzędnikach podjęcia działań systemowych, które utrudnią im dokonywanie dalszych dewastacji i stwarzanie zagrożeń. W oparciu o Ustawę o dostępie do informacji publicznej (art. 2 ust. 1) można też zażądać wyjaśnień, jakie działania zaradcze Gmina podjęła do tej pory, o ile problem był już wcześniej Gminie zgłaszany – Gmina ma obowiązek odpowiedzieć na pytania w terminie 14 dni. Warto mieć świadomość, że tryb UDIP (14 dni) służy do uzyskiwania informacji (np. „jakie działania zaradcze przeprowadzono”, „ile patroli było?”), natomiast tryb KPA (30 dni) służy do załatwiania sprawy („proszę o rozwiązanie problemu XY”).
WZÓR PISMA DO GMINY (plik word do samodzielnego wypełnienia) znajduje się TUTAJ. (pobieranie automatyczne)
Jak skutecznie dostarczyć pisma?
Wysyłając pismo elektronicznie, najlepiej zrobić to przez ePUAP (profil zaufany) – wtedy mamy pewność, że pismo zostało doręczone, a termin na odpowiedź biegnie oficjalnie. W przypadku wysyłki tradycyjną pocztą, warto zrobić to listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru („żółta zwrotka”). To dowód w przypadku, gdyby urzędnik twierdził, że pisma nie otrzymał.
Jak znaleźć sojuszników do wspólnych działań?
Aby poznać inne osoby, które działają w konkretnym rejonie chcąc pokonać ten sam problem, warto wejść na Mapę problemów z hałasem www.halaswpolsce.pl zalogować się, a następnie napisać do osób, które zaznaczyły problem wcześniej. Jeśli w Twoim rejonie nie ma jeszcze żadnych pinezek z opisem przypadków, to bądź pierwszą osobą, która taką pinezkę zamieści i pozwól aby inni napisali do Ciebie. Mapa pozwala komunikować się anonimowo (pod dowolnym pseudonimem, jeśli nie chcesz podawać swojego imienia).
Walczysz z hałasem?
Poznaj innych, którzy też walczą: halaswpolsce.pl