Prawo

W tym dziale omawiamy aspekty prawne walki z hałasem.

Hałas sprzętów domowych

autor: Marcin Kołodziejczyk
04/04/2026

Klimat akustyczny jest zasobem, którego jakość ulega postępującej degradacji wraz ze zwiększaniem się liczby hałaśliwych urządzeń produkowanych i dopuszczanych do sprzedaży. Unia Europejska twierdzi, że… Czytaj dalej »Hałas sprzętów domowych

Tak, wieś jest głośna

autor: Agnieszka Kantaruk
02/04/202603/04/2026

Stereotyp o „cichej wsi” przełożył się już na tyle wymiernych szkód, że Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowiło zareagować. Właśnie trwają prace nad projektem ustawy,… Czytaj dalej »Tak, wieś jest głośna

Za długo, za głośno

autor: Agnieszka Kantaruk
31/03/202631/03/2026

Wielodniowe festiwale muzyczne w centrach miast, zbyt głośne festyny, imprezy miejskie z potężnym nagłośnieniem na rynkach i błoniach między zabudową mieszkaniową – to stały pejzaż… Czytaj dalej »Za długo, za głośno

Więcej szkody niż pożytku

autor: Marcin Kołodziejczyk
24/03/2026

Sejmowe Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji przedstawiło analizę poselskiego projektu ustawy o ochronie strategicznych obiektów sportowych w odniesieniu do prawa krajowego, wskazując że niesie… Czytaj dalej »Więcej szkody niż pożytku

Nietykalne boiska o krok bliżej

autor: Agnieszka Kantaruk
11/03/202624/03/2026

Projekt ustawy o ochronie strategicznych obiektów sportowych przygotowany przez posłów PiS trafił do Sejmu. W toku konsultacji społecznych wpłynęły 703 ankiety, a Biuro Ekspertyz i… Czytaj dalej »Nietykalne boiska o krok bliżej

Agenci kłamią, ministerstwo reaguje

autor: Agnieszka Kantaruk
09/03/202610/03/2026

Ukrócenie nieuczciwych praktyk pośredników nieruchomości to wspólny cel Ministerstwa Rozwoju i Technologii oraz partii Polska 2050, które ogłosiły prace nad projektem zupełnie nowej ustawy. Ma… Czytaj dalej »Agenci kłamią, ministerstwo reaguje

Konflikt o fajerwerki

autor: Marcin Kołodziejczyk
23/02/2026

Spór o to, czy ważniejsza jest swoboda hałaśliwego świętowania z użyciem materiałów pirotechnicznych, czy może jednak ochrona ludzkiego zdrowia i środowiska, nie gaśnie. W połowie… Czytaj dalej »Konflikt o fajerwerki

Okrężną drogą do efektów

autor: Marcin Kołodziejczyk
28/01/2026

W najnowszej nowelizacji ustaw Prawo o ruchu drogowym, Kodeks karny i Kodeks wykroczeń nie pada ani jedno słowo na temat penalizacji celowych hałaśliwych zachowań kierowców,… Czytaj dalej »Okrężną drogą do efektów

Obiekty sportowe nietykalne

autor: Agnieszka Kantaruk
06/01/202606/01/2026

Boiska, strzelnice, tory żużlowe i wiele innych wedle projektu zupełnie nowej ustawy ma zyskać status „Strategicznych obiektów sportowych”. Ich likwidacja ma być zakazana pod dotkliwymi… Czytaj dalej »Obiekty sportowe nietykalne

Prawnicy o wyłączeniu boisk z norm hałasu

autor: Marcin Kołodziejczyk
08/10/2025

Agencja informacyjna Newseria podjęła temat wyłączenia boisk z norm hałasu. Dziennikarze zapytali o tę sprawę prawników, przytoczyli też dane świadczące o szkodliwości hałasu dla ludzkiego… Czytaj dalej »Prawnicy o wyłączeniu boisk z norm hałasu

Ministerstwo i „zwalczanie orzeczeń sądowych”

autor: Agnieszka Kantaruk
23/09/2025

Najpierw Sejm jednogłośnie zaakceptował projekt wyjęcia boisk i pozostałych obiektów sportowych z norm hałasu, a następnie poparła go Komisja Sportu w Senacie. Tym samym ponownie… Czytaj dalej »Ministerstwo i „zwalczanie orzeczeń sądowych”

Rola mediatora w sporach o hałas

autor: Agnieszka Kantaruk
10/09/2025

Mediator sądowy to osoba, która może pomóc w rozwiązaniu konfliktu dotyczącego hałasu zanim dojdzie do jego eskalacji. Nie pełni roli sędziego ani arbitra. Jej zadaniem… Czytaj dalej »Rola mediatora w sporach o hałas

Obwoźne imprezowanie

autor: Marcin Kołodziejczyk
25/08/202525/08/2025

Impreza masowa co weekend w innej wsi daje rezultat całego lata hałasu w jednej gminie. Model ekstremalnie głośnych, całonocnych, a nierzadko kilkudniowych festynów rozpowszechnił się… Czytaj dalej »Obwoźne imprezowanie

Logowanie
Rejestracja

Jestem ofiarą hałasu. Co zrobić? W jaki sposób zebrać dowody świadczące o narażeniu na hałas w miejscu zamieszkania? Gdzie szukać…
Wygrali z hałasem myjni samochodowej Prawomocny wyrok sądowy zakończył wieloletnią udrękę rodziny ze Swarzędza, która każdego dnia i nocy musiała…
Ogrodzenie izolujące od hałasu – czy jest możliwe? Czy na prywatnej posesji da się zastosować ekrany akustyczne? - to pytanie zadaje sobie wiele…
Jak postarać się o ekrany akustyczne Stale narastający ruch samochodowy sprawia, że warunki akustyczne w danym miejscu, dotychczas adekwatne do życia,…
Widzisz quady w lesie? To możesz zrobić Hałas i dewastacja dzikiej przyrody, niszczenie łąk, nierzadko także pól uprawnych i samych upraw, płoszenie…

Basia.74 on Wygrali z hałasem myjni samochodowej
Gratulacje za wygrany proces. Przynosi ulgę przeczytać o tym, jak
Neurogin on Tak, wieś jest głośna
Będzie podobnie jak w przypadku obiektów sportowych, co następne,
Neurogin on Hałas sprzętów domowych
No cóż, dopóki wszystko kręci się wokół pieniądza a działania
Larysa on Europa w cieniu dźwiękowego smogu
Czy ma ktoś doświadczenie w pokonaniu hałasu od klimatyzatorów
facet po pracy on Petycja o ochronę akustyczną
Nie czytasz ze zrozumieniem co napisałem. Nie napisałem NIE PISZ

Hałas sprzętów domowych

Klimat akustyczny jest zasobem, którego jakość ulega postępującej degradacji wraz ze zwiększaniem się liczby hałaśliwych urządzeń produkowanych i dopuszczanych do sprzedaży. Unia Europejska twierdzi, że narzuca normy i wymagania dla producentów sprzętów, które zmierzają do ograniczenia hałasu w środowisku, tylko, czy aby na pewno? Dzisiaj przyjrzymy się temu, co zawierają specyfikacje najgłośniejszych urządzeń domowych i ogrodniczych, które można kupić w każdym sklepie. Gdy przyjrzymy się sklepowym półkom w dowolnym markecie budowlanym albo sklepie RTV AGD, szybko zdamy sobie sprawę, jak wiele jest sprzętów generujących dotkliwe hałasy. W sektorze domowym prym wiodą urządzenia codziennego użytku, takie jak blendery o dużej mocy, pralki, odkurzacze czy ekspresy ciśnieniowe, których praca w małych mieszkaniach często przekracza próg komfortu psychicznego sąsiadów. Urządzeń do użytku zewnętrznego jest jeszcze więcej: od powszechnych kosiarek i kos spalinowych, zamiatarek, odśnieżarek, po niezwykle uciążliwe dla otoczenia cyrkularki do drewna, rębaki do gałęzi, dmuchawy do liści, pilarki łańcuchowe, a nawet myjki ciśnieniowe. Nawet urządzenia promowane jako nowoczesne, jak pompy ciepła, zewnętrzne jednostki klimatyzacji czy zrobotyzowane kosiarki, jeśli są wykonane z tanich komponentów, generują monotonny, męczący szum lub wibracje. Wszystkie te maszyny, dostępne dla każdego „od ręki”, tworzą wspólnie agresywną kakofonię, która trwale degraduje klimat akustyczny miast i wsi, czyniąc z ciszy towar deficytowy. Najczęściej winimy sąsiada, który z pasją oddaje się zajęciom ogrodniczym w czasie wolnym, czyniąc nasz odpoczynek niemożliwym albo lokatora mieszkania obok piorącego po nocach czy odkurzającego w nietypowych godzinach. Rzeczywiście godziny użytkowania sprzętów czy ponadprzeciętna intensywność korzystania z nich to jedna strona medalu, ale druga to jednoznacznie same parametry tych urządzeń. Skoro sąsiedzi je kupili, to znaczy że zostały legalnie dopuszczone do sprzedaży. Kto w takim razie stoi za tym, że ich hałasy są tak intensywne, chociaż w XXI wieku to już od dawna nie jest jedyny możliwy stan rzeczy? Producent sam sprawdza głośność Klucz do zrozumienia tej sytuacji leży w unijnych procedurach oceny zgodności, opartych głównie na dyrektywie hałasowej (2000/14/WE). W praktyce proces dopuszczania sprzętu do sprzedaży opiera się na tzw. samocertyfikacji. To sam producent, a nie niezależna instytucja państwowa, jest odpowiedzialny za przeprowadzenie pomiarów emisji mocy akustycznej swojego wyrobu zgodnie z określonymi normami. Po wykonaniu testów w warunkach laboratoryjnych – które często odbiegają od realiów przydomowego ogródka – wytwórca wystawia deklarację zgodności WE i nanosi na maszynę charakterystyczną naklejkę z symbolem Lwa, określającą gwarantowany poziom hałasu. Choć w przypadku najbardziej uciążliwych urządzeń, takich jak kosiarki czy rębaki, wymagane jest zaangażowanie tzw. jednostki notyfikowanej, nadzór ten sprowadza się głównie do weryfikacji dokumentacji technicznej, a nie do wyrywkowych testów egzemplarzy prosto ze sklepowej półki. W efekcie system opiera się na zaufaniu do producenta, który – balansując na granicy dopuszczalnych norm – dąży do maksymalizacji wydajności kosztem ciszy, wiedząc, że ryzyko realnej kontroli parametrów akustycznych w fazie użytkowania jest bliskie zeru. Tutaj pojawia się pytanie retoryczne: co woli producent? Zarobić mniej na sprzęcie, który będzie cichszy a więc droższy w produkcji czy więcej na takim, który posiada tylko symboliczne izolatory hałasu albo nie posiada ich wcale? Unijne normy dla sprzętów Choć Bruksela chętnie promuje wizję „Europy wolnej od zanieczyszczeń”, w tym akustycznych, to limity, których producenci muszą przestrzegać samodzielnie sprawdzając czy im się to udało są, ale są zadziwiająco wysokie. Dla przykładu: dopuszczalny poziom mocy akustycznej dla popularnych kosiarek spalinowych o szerokości cięcia powyżej 50 cm to aż 100 dB, dla mniejszych jest to 96 dB. Dla porównania: 100 dB to poziom hałasu generowany przez motocykl bez tłumika lub zbliżony do młota pneumatycznego słyszanego z bliska. Unijne limity mocy akustycznej dmuchaw, kos spalinowych i podkaszarek sięgają 105–108 dB. Zbliżone są dla traktorków koszących. Rekordzistami są cyrkularki i rębaki. Normy dla nich oscylują wokół 110 dB. Oznacza to, że unijne wytyczne są tak naprawdę limitami ludzkiej wytrzymałości, a nie jakimikolwiek normami zmierzającymi do kształtowania bezpiecznego klimatu akustycznego w otoczeniu. W praktyce oznaczają, że każdy, kto używa tak głośnych urządzeń na przykład na osiedlu domów jednorodzinnych, dominuje akustycznie nad całym otoczeniem. Producenci, trzymając się górnych granic widełek legalnie zalewają rynek sprzętem, który w świetle prawa jest zgodny z przepisami, ale w świetle akustyki – agresywny i niszczycielski dla otoczenia. W odniesieniu do sprzętów domowych w większości nie istnieją żadne unijne rozporządzenia, które narzucałyby producentom maksymalny poziom hałasu dla tych urządzeń. Jeden z wyjątków stanowią odkurzacze. Od 2017 roku unijne przepisy wskazują, że nie powinny one generować więcej niż 80 dB. Technologia, która istnieje, ale kosztuje Cisza urządzeń jest możliwa i nie wiąże się z brakiem mocy – jest wynikiem precyzyjnej i kosztownej inżynierii, która w segmencie premium jest standardem. W urządzeniach wysokiej klasy producenci stosują szereg zaawansowanych rozwiązań, takich jak bezszczotkowe silniki inwerterowe, które eliminują tarcie mechaniczne, czy wielowarstwowe maty bitumiczne i kompozytowe obudowy o wysokiej gęstości, skutecznie tłumiące drgania u źródła. W przypadku urządzeń ogrodowych, jak kosiarki czy traktorki, luksusowe modele wykorzystują noże o zoptymalizowanym profilu aerodynamicznym, które redukują turbulencje powietrza, oraz systemy aktywnego tłumienia spalin z powiększonymi, wielokomorowymi tłumikami. W sektorze AGD, droższe ekspresy czy blendery są wyposażane w uszczelnione komory dźwiękochłonne i systemy miękkiego startu, zapobiegające nagłym skokom ciśnienia akustycznego. Dlaczego te rozwiązania nie trafiają do powszechnego obrotu? Odpowiedź jest brutalnie prosta: optymalizacja zysku. Implementacja materiałów pochłaniających dźwięk, precyzyjniejsze wyważenie wirujących elementów czy zastosowanie droższej miedzi zamiast aluminium w uzwojeniach silników podnosi koszt produkcji każdego egzemplarza o kilkanaście, a czasem kilkadziesiąt euro. W skali milionów sztuk sprzedawanych w marketach budowlanych, rezygnacja z izolatorów hałasu oznacza dla producenta kolosalne oszczędności. Skoro obowiązujące normy są tak liberalne, że pozwalają na sprzedaż wyjącego i huczącego sprzętu, producent nie widzi interesu w poprawianiu jakości życia ogółu społeczeństwa kosztem własnej marży. Dopóki klient, w pogoni za niską ceną, akceptuje produkt, który od dnia zakupu brzmi jak zużyta maszyna przemysłowa, dopóty cisza (i zdrowie, które z niej wynika) pozostanie towarem luksusowym, zarezerwowanym dla najzamożniejszych. Jak zmienić wadliwy system Obecny system, oparty na pobłażliwych normach i samocertyfikacji producentów, jest reliktem minionej epoki, w której wydajność mechaniczna stała ponad dbałością o zdrowie użytkowników. Jako konsumenci nie musimy godzić się na rolę pasywnych odbiorców hałasu, a rozwiązaniem nie jest kupowanie droższych, cichszych urządzeń. Prawdziwa zmiana musi zajść na szczeblu legislacyjnym. Brzmi skomplikowanie i takie jest, ale […]
Tak, wieś jest głośna

Stereotyp o „cichej wsi” przełożył się już na tyle wymiernych szkód, że Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowiło zareagować. Właśnie trwają prace nad projektem ustawy, która może wywrzeć bardzo ważny i potrzebny wpływ edukacyjny na temat hałaśliwości terenów wiejskich, na których prowadzi się produkcję rolną. Z poszukiwania ciszy na wsi i przekonania, że na pewno się ją tam znajdzie wynikają ludzkie dramaty, o czym pisaliśmy już niejednokrotnie. „Jak komuś hałas przeszkadza, to niech się na wieś wyprowadzi” jest głównym hasłem ze strony ludzi, którzy nie chcą rozmawiać o możliwościach ograniczenia szkodliwego wpływu hałasu na zdrowie i tym samym, masowo szerząc takie przekonania, wpływają na kształtowanie powszechnego mniemania, że na wsi jest cicho. A nie jest. Za stereotypem, który jest tak powszechny, że uchodzi za prawdę, idą konkretne decyzje o przeprowadzkach na tereny wiejskie w poszukiwaniu ciszy, co później często kończy się procesami sądowymi z rolnikami pozywanymi przez przybyszów z miast za hałas. Realnym ryzykiem staje się więc paraliż produkcji rolnej, która jest jednakże niezbędna do prawidłowego funkcjonowania państwa. Wiosną 2024 grupa 40 posłów PiS i jeden poseł partii Kukiz’15 stała za inicjatywą wprowadzenia w Kodeksie wykroczeń zmian mających doprowadzić do niekaralności rolników za hałas (Artykuł na ten temat znajduje się TUTAJ). Propozycja była jednak tak niedookreślona i ryzykowna, że choć odnosiła się do realnego problemu, który wymaga reakcji, to w mrokach dziejów przepadła w pełni zasłużenie. Wiosną 2026 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wystąpiło z projektem znacznie lepszym. Świadomość funkcji wsi Tym co jest najważniejsze w bieżącym Projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ochrony rolniczych funkcji produkcyjnych wsi, jest wprowadzenie konieczności podpisania oświadczenia notarialnego przy zakupie lub dzierżawie nieruchomości na wsi na temat świadomości istnienia zakłóceń wywoływanych przez działalność rolną na przedmiotowym terenie. Minister Stefan Krajewski odpowiada na pytania dziennikarzy. Fot. MRiRW Propozycja MRiRW w tym zakresie brzmi: Jeżeli przeniesienie prawa własności nieruchomości dotyczy nieruchomości położonej poza granicami administracyjnymi miasta, akt notarialny zawiera oświadczenie nabywcy tego prawa, że jest świadomy możliwych zakłóceń korzystania z tej nieruchomości wywołanych działalnością rolniczą prowadzoną na nieruchomościach sąsiednich. Przepis ten stosuje się również do przeniesienia prawa użytkowania wieczystego. Wprowadzenie takiego zapisu to oczywisty krok przeciwko oszustom, którzy mamią ludzi poszukujących ucieczki od hałasu wizjami „ciszy, spokoju i śpiewu ptaków o poranku”, jeśli zakupią nieruchomość na wsi. Tego rodzaju kłamliwych ofert jest mnóstwo, a o procederze także pisaliśmy już wielokrotnie – na przykład TUTAJ O ciszy na wsi kłamią zarówno pośrednicy nieruchomości jak i ci rolnicy, którzy nie mają nic przeciwko przygarnięciu grubych tysięcy za sprzedaż działki „miastowemu” wabiąc go na rzekomą „ciszę i spokój”, ale gdy zaczyna się upominać o zgodność zapewnień z rzeczywistością to nagle przypominają sobie o „odwiecznych prawach wsi”, o których jakoś jednak zapomnieli wspomnieć przed przelewem miliona na konto. Wprowadzenie wymienionej powyżej zmiany definitywnie pomoże wyleczyć tego rodzaju zaburzenia pamięci u sprzedawców wiejskich nieruchomości. Ukrócenie zatajania Poświadczeniem świadomości nadużyć są głosy krytyczne wobec proponowanej zmiany ze strony środowisk samorządowych i osób prywatnych, które już teraz obawiają się, że konieczność wpisywania takich oświadczeń do aktów notarialnych drastycznie obniży wartość działek budowlanych, co uderzy w finanse gmin (podatki) i majątek prywatny obecnych mieszkańców. I owszem, właśnie tak będzie – czyli wreszcie tak, jak być powinno. Jeśli sprzedawany produkt jest obciążony oczywistymi wadami, to zatajanie tych wad przed nabywcami, a później pretensje wobec nabywców, że te wady odkryli i domagają się ich usunięcia jest nie tylko przejawem skrajnej hipokryzji, ale przede wszystkim próbą przerzucenia kosztów własnego zysku na zdrowie i spokój nieświadomego niczego nabywcy. W tej narracji majątek gminy i rolnika się liczy, ale majątek „miastowego”, z którego trzeba – posługując się terminologią wiejską – wydoić jak najwięcej i zamknąć mu usta – nie. Rozwiązanie proponowane przez Ministerstwo jest uczciwe. Uwzględnia potrzeby obu stron. Przekładając je na język potoczny: musisz zaakceptować, że wieś jest głośna ponieważ produkcja żywności gdzieś odbywać się musi, ale musisz też być rzetelnie i obowiązkowo poinformowany w co się pakujesz. To podejście do sprawy trzeźwe jak nigdy dotąd. Zmiany w innych przepisach Eksperci prawni zauważają jednak niuanse punktując, że oświadczenie o „świadomości hałasu” może być sprzeczne z istotą prawa własności. Fakt, że ktoś wiedział o hałasie, nie daje komuś innemu bezterminowego prawa do przekraczania norm środowiskowych. W tym aspekcie pojawiają się dwie kolejne propozycje MRiRW: W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz.1071, 1172 i 1508 oraz z 2026 r. poz. 184) po art. 144 dodaje się art. 144 w brzmieniu: „Art. 144. Właściciel nieruchomości w wyniku prowadzenia działalności rolniczej nie zakłóca korzystania z nieruchomości sąsiedniej ponad przeciętną miarę, wynikającą z art. 144, chyba że działalność ta jest prowadzona niezgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki rolnej lub przepisami prawa.”. W ustawie z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2025 r. poz. 734,1676, 1814, 1818 i 1872) w art. 51 dodaje się § 4 w brzmieniu: „§ 4. Nie podlega karze za wykroczenie określone w § 1 lub § 3, kto zakłóca spokój lub spoczynek nocny w wyniku prowadzenia działalności rolniczej, chyba że zakłócenie spokoju lub spoczynku nocnego nastąpiło w wyniku prowadzenia tej działalności niezgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki rolnej lub przepisami prawa.”. Są to próby doprecyzowania co jest działalnością, jaka powinna podlegać ochronie przed roszczeniami, a co nią nie jest. W tym punkcie krytycy pytają: co to jest „normalna działalność rolnicza”? Czy nowoczesna, wielka ferma przemysłowa hałasująca 24/7 to ten sam rolnik, którego ustawa ma chronić? Brak rozróżnienia między małym gospodarstwem a agro-przemysłem jest niewątpliwie słabością tej propozycji. Dodatkowo intencja rozszerzonych definicji, w kontekście dotychczasowego orzecznictwa, wydaje się cokolwiek niejasna. W odniesieniu do art. 144 Kc działalność rolnicza na wsi już teraz jest adekwatna względem tzw. „stosunków miejscowych” będących punktem odniesienia, a sądy orzekają kary tylko wtedy, kiedy działalność ta prowadzona jest niezgodnie z istniejącymi przepisami. Tak samo rzecz ma się w kontekście zmiany proponowanej dla art. 51 Kw. Wielkopolska Izba Rolnicza wskazywała wprawdzie już na absurdalną sytuację, w której „rolnik na własnym polu musi tłumaczyć się policji z tego, że kosi zboże przed nadchodzącym deszczem”, co jednakże sugeruje raczej potrzebę przeszkolenia niektórych […]
Za długo, za głośno

Wielodniowe festiwale muzyczne w centrach miast, zbyt głośne festyny, imprezy miejskie z potężnym nagłośnieniem na rynkach i błoniach między zabudową mieszkaniową – to stały pejzaż i udręka wiosenno-letnich miesięcy. Gdy wydarzenie już trwa, nic nie można zrobić, a Policja nie podejmie interwencji. Z wyprzedzeniem i w sposób zorganizowany – jak najbardziej. Twierdzenie, że władze miasta bądź gminy „nie mają władztwa” by ograniczyć czas trwania lub uciążliwość kilkudniowego festiwalu czy innego zbyt głośnego wydarzenia ingerującego w życie całego miasta jest w świetle przepisów znacznym nadużyciem interpretacyjnym, a często po prostu nieprawdą. Imprezy te w znaczący sposób oddziałują na funkcjonowanie i dobrostan mieszkańców. Niemożność snu przez trzy a nawet cztery noce z rzędu stwarza realne ryzyko pogorszenia stanu zdrowia u osób chorych, starszych i dzieci, a konieczności generowania hałasu dokuczliwego na przestrzeni nawet kilku kilometrów nie da się niczym uzasadnić. Imprezę da się zorganizować bez dręczenia hałasem ludzi, którzy nie chcą w niej uczestniczyć. We wcześniejszych artykułach pisaliśmy o tym, że gmina lub władze miasta nie mogą odmówić zgody na organizację imprezy jeżeli podmiot zainteresowany dostarczy komplet wymaganych dokumentów wynikający z Ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych. Dokumenty dotyczące bezpiecznych limitów immisji hałasu do środowiska wciąż nie są wymagane, co „zawdzięczamy” rażącej opieszałości Ministerstwa Klimatu i Środowiska, które prezes rady ministrów zobligował do uzupełnienia tego braku w 2024 roku, a zatem rzeczywiście hałaśliwość imprezy wciąż nie może być powodem niewydania zgody na organizację wydarzenia. Brak możliwości to fikcja Nie jest jednak prawdą, jakoby władze lokalne nie mogły ograniczyć uciążliwości imprezy. Wynika to z art. 29 ust. 2 pkt 4 tej ustawy, który nakłada na organ (wójta, burmistrza, prezydenta) obowiązek określenia w zezwoleniu konkretnych warunków przeprowadzenia imprezy, w tym jej dokładnego czasu rozpoczęcia i zakończenia. Władze mają zatem pełne prawo wyznaczyć godzinę zakończenia koncertów na 22:00 lub 23:00, dbając o dobrostan mieszkańców. Urzędnicy niestety jakimś cudem często mylą „obowiązek wydania decyzji pozytywnej w przypadku dostarczenia kompletu dokumentów przez organizatora” z rzekomym brakiem wpływu na jej treść. Dodatkowo gminy – wbrew obiegowej opinii – posiadają szereg narzędzi regulacyjnych. Jeśli z nich nie korzystają, wynika to z decyzji politycznej lub promocyjnej, a nie z braku możliwości. Ponadto, w odniesieniu do imprez organizowanych lub współorganizowanych przez samą gminę, władza lokalna posiada całkowite władztwo nad kształtem i przebiegiem imprezy. W tym wariancie tłumaczenie, że „gmina nic nie może zrobić” stanowi jednoznaczne kłamstwo. Oto jak sytuacja ta wygląda z perspektywy Ustawy o samorządzie gminnym oraz przepisów powiązanych: Ustawa o samorządzie gminnym a hałas imprezowy Większość wielkich festiwali odbywa się na terenach należących do miasta (błonia, parki, lotniska miejskie). Jako właściciel terenu, miasto podpisuje z organizatorem umowę najmu lub użyczenia. W takiej umowie gmina może zawrzeć dowolne obostrzenia, np. „cisza koncertowa od godziny 23:00” lub „maksymalny poziom emisji dźwięku X dB”. Nie ma żadnej podstawy prawnej, która obligowałaby gminę do wydania zgody na hałas do rana ani przez kilka dni z rzędu całodobowo. Argumentami, które mieszkańcy powinni kłaść na stół w rozmowach z wójtem, burmistrzem czy prezydentem domagając się nakreślenia racjonalnych ram organizacji głośnych wydarzeń jest Art. 7 ust. 1 Ustawy o samorządzie gminnym. Definiuje on tzw. zadania własne gminy. W punkcie 1 wymienia ochronę środowiska, a w punkcie 5 ochronę zdrowia. Na zdjęciach ilustrujących ten artykuł widzimy wskazania decybelomierza podczas festynu familijnego w Nowym Sączu. Użyta została krzywa korekcyjna C, którą stosuje się do oceny całkowitego wpływu hałasu na organizm. Energia fali akustycznej jest na tyle duża, że drgania przenoszone są przez kości czaszki i klatkę piersiową. Przy tak intensywnym hałasie nawet najlepsze stopery w uszach nie chronią wtedy przed wpływem hałasu na narządy wewnętrzne – a co mamy w kadrze? Maleńkie dzieci bezpośrednio pod sceną. W warunkach przemysłowych z uwagi na przepisy BHP, przy tak intensywnym hałasie dopuszczalny czas ekspozycji wynosiłby zaledwie kilka minut. Uczestnicy festynów, festiwali i innych imprez masowych przebywają na nich nierzadko od początku do końca – przez kilka godzin albo kilka dni. Dla dzieci hałas mierzony krzywą C jest szczególnie podstępny, ponieważ ich delikatne narządy wewnętrzne łatwiej wchodzą w rezonans z niskimi tonami, co przy wielogodzinnej ekspozycji może prowadzić do skrajnego wyczerpania organizmu, różnorakich zaburzeń jego funkcjonowania i trwałych uszkodzeń słuchu. Skoro hałas jest prawnie uznany za emisję do środowiska, a jego nadmiar bezpośrednio uderza w zdrowie (deprywacja snu, stres akustyczny), to gmina, pozwalając na całonocną „dewastację dźwiękową” osiedli, de facto uchyla się od realizacji swoich ustawowych zadań, przez co naraża się na zarzut niedopełnienia obowiązków (Art. 231 Kodeksu Karnego) i jest wyłącznie kwestią czasu aż któraś ze zdesperowanych grup mieszkańców dręczonych każdego roku cyklicznymi hałasami imprezowymi z tego przepisu skutecznie skorzysta. Nie ma bowiem związku pomiędzy wolą „promocji miasta” i „organizowania atrakcji” a zezwalaniem na tak długi czas trwania i hałas tak intensywny, że odbiera dużej części mieszkańców możliwość normalnego funkcjonowania, a mieszkających najbliżej naraża na pogorszenie stanu zdrowia. Kolejnym narzędziem jest dbałość o porządek publiczny i bezpieczeństwo obywateli. Generowanie gigantycznego hałasu w godzinach nocnych na obszarze całego miasta jest obiektywnym naruszeniem porządku publicznego. Jeśli prezydent miasta w zezwoleniu na imprezę masową (na podstawie Art. 29 Ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych) wpisuje godzinę zakończenia 3:00 lub 4:00 rano albo zgadza się na to by wydarzenie trwało kilka dni z rzędu dobrowolnie i świadomie rezygnuje z dbałości o spokój mieszkańców, do której obliguje go ustawa samorządowa. Warto wiedzieć również, że Ustawa o samorządzie gminnym daje mieszkańcom dwa istotne narzędzia, które mogą ukrócić samowolę hałaśliwych festiwali: 1. Konsultacje społeczne (Art. 5a): Mieszkańcy mogą domagać się przeprowadzenia konsultacji w sprawie kalendarza imprez miejskich i wyznaczenia stref wolnych od uciążliwego nagłośnienia. 2. Obywatelska inicjatywa uchwałodawcza (Art. 41a): To najskuteczniejsza broń. Grupa mieszkańców może wnieść pod obrady Rady Miasta gotowy projekt uchwały określający standardy akustyczne dla imprez na terenach gminnych. Taka uchwała może np. zakazać używania nagłośnienia o dużej mocy po godzinie 22:00 w określonych lokalizacjach. Rada Miasta musi taki projekt rozpatrzyć – nie może go zignorować. Bez ukrywania faktów W odniesieniu do treści umów z organizatorami festiwali władze miast często zasłaniają się „tajemnicą handlową”. To następna nadinterpretacja przepisów, ponieważ władze miasta to w rzeczywistości pracownicy zatrudnieni przez nas wszystkich, a art. 11b ustawy o samorządzie […]
Więcej szkody niż pożytku

Sejmowe Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji przedstawiło analizę poselskiego projektu ustawy o ochronie strategicznych obiektów sportowych w odniesieniu do prawa krajowego, wskazując że niesie on ze sobą poważne ryzyka i potencjalnie niekorzystne skutki w wielu obszarach. W państwach Unii Europejskiej nie wykształcił się jednolity model ochrony infrastruktury sportowej, który odpowiadałby wprost proponowanemu w Polsce mechanizmowi „strategicznych obiektów sportowych”. Problem zachowania tych obiektów jest rozwiązywany za pomocą zróżnicowanych instrumentów, nie ma też unijnych przepisów, które kolidowałyby z propozycją posłów PiS dotyczącą projektu Ustawy o ochronie strategicznych obiektów sportowych – o czym Sejmowe Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji informowało już wcześniej. Teraz pojawiła się nowa analiza odnosząca poselską propozycję do regulacji i realiów krajowych. Jej autorzy wyszczególnili: Wątpliwości konstytucyjne: Autorzy analizy wprost wskazują, że projektowany reżim prawny może budzić wątpliwości z punktu widzenia Konstytucji RP, szczególnie w zakresie proporcjonalności ograniczeń prawa własności (art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3) oraz standardu „słusznego odszkodowania” przy wywłaszczeniach (art. 21 ust. 2). Ryzyko „petryfikacji przestrzeni”: W opinii zauważono, że ustawa może prowadzić do zablokowania rozwoju miast i gmin. Narzucona ochrona obiektów o określonej funkcji może stać się z czasem ciężarem dla samorządów borykających się z przemianami demograficznymi, uniemożliwiając im dostosowanie przestrzeni do realnych potrzeb mieszkańców. Negatywne skutki społeczne: Autorzy oceniają, że deklarowany przez wnioskodawców cel poprawy aktywności fizycznej Polaków może być trudny do osiągnięcia. Wskazują, że projekt chroni głównie obiekty służące sportowi zorganizowanemu (kluby, zawodowcy), pomijając infrastrukturę dla osób ćwiczących samodzielnie i rekreacyjnie. Skomplikowanie systemu prawnego: Wprowadzenie nowej ustawy uznano za przejaw „inflacji prawa”, co oceniane jest w literaturze jednoznacznie negatywnie jako czynnik zwiększający niepewność, koszty prowadzenia działalności oraz obniżający zaufanie do państwa. Niedoskonałości legislacyjne: Dokument wytyka projektowi liczne błędy techniczne, takie jak niespójne definicje, brak precyzyjnych przesłanek dokonywania wpisów do rejestru oraz używanie niedookreślonych zwrotów, co może prowadzić do paraliżu inwestycyjnego i chaosu interpretacyjnego. Podsumowując, choć autorzy odnotowują wysoką akceptację społeczną projektu w toku konsultacji, to ich własna analiza merytoryczna koncentruje się na wykazaniu, że proponowane rozwiązania są nieproporcjonalnie ingerujące w prawa obywateli, niespójne z systemem planistycznym i mogą przynieść skutki odwrotne do zamierzonych. Warto podkreślić, że w gąszczu opinii nadesłanych w ramach konsultacji społecznych, to właśnie uwagi merytoryczne zgłoszone przez redakcję naszego portalu edukacyjnego „Coraz głośniej” zostały wyraźnie odnotowane w analizie Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji. Autorzy opracowania zwrócili uwagę na podnoszone przez nas kwestie uciążliwości obiektów sportowych, w tym w szczególności problematykę hałasu generowanego przez strzelnice. Nasz głos stał się istotnym elementem dyskusji nad ryzykiem „petryfikacji przestrzeni” – wskazaliśmy bowiem, że bezwarunkowa ochrona obiektów o uciążliwych funkcjach może prowadzić do trwałych konfliktów społecznych i uniemożliwić samorządom skuteczną ochronę dobrostanu mieszkańców w zmieniających się warunkach urbanistycznych. Co niezwykle istotne, autorzy analizy wprost powołali się na dane z naszej ankiety (ID: 116230) w kontekście kosztów zdrowotnych, których projektodawcy nie oszacowali w ogóle – tę kwestię w imieniu naszej redakcji opracował w toku konsultacji społecznych lekarz medycyny, dr Grzegorz Bogusz. Wskazano tym samym, że forsowana „ochrona strategiczna” może generować realne straty zdrowotne dla osób mieszkających w sąsiedztwie głośnych obiektów, co stanowi merytoryczną przeciwwagę dla deklaracji wnioskodawców. Fakt uwzględnienia tych zastrzeżeń w oficjalnym dokumencie sejmowym potwierdza, że nasze systematyczne działania na rzecz walki z hałasem mają realny wpływ na proces legislacyjny. Marcin Kołodziejczyk Walczysz z hałasem? Poznaj innych, którzy też walczą: halaswpolsce.pl